การแบ่งหุ้นบริษัทเมื่อสามีภรรยาหย่า ตามกฎหมายไทย

การทำธุรกิจร่วมกันระหว่างสามีภรรยาเป็นเรื่องปกติ แต่เมื่อความสัมพันธ์สิ้นสุดลง ไม่ว่าจะหย่าหรือแยกทาง คำถามที่ตามมาคือ ทรัพย์สินของบริษัทถือเป็นของใคร ใครมีสิทธิบริหารต่อ หรือจะแบ่งกันอย่างไร คำตอบขึ้นอยู่กับโครงสร้างการถือหุ้นและสถานะทางกฎหมายของทรัพย์สินนั้น

1. ต้องแยกก่อนว่า “บริษัท” ไม่ใช่ทรัพย์สินส่วนตัวโดยตรง

ถ้าเป็นบริษัทจำกัด
บริษัทเป็น “นิติบุคคล” แยกจากตัวบุคคล

ดังนั้น สิ่งที่แบ่งกันจริง ๆ คือ
👉 “หุ้นในบริษัท”ไม่ใช่ตัวบริษัทโดยตรง

2. ดูว่าใครถือหุ้นกี่เปอร์เซ็นต์

• ถ้าฝ่ายหนึ่งถือหุ้น 70% อีกฝ่าย 30%
  เมื่อเลิกกัน หุ้นยังเป็นของผู้ถือหุ้นตามสัดส่วนเดิม

• เว้นแต่จะมีข้อตกลงแบ่งหุ้นใหม่

3. กรณีจดทะเบียนสมรส (กฎหมายไทย)

ถ้าบริษัทตั้งขึ้น “หลังจดทะเบียนสมรส”
เงินที่นำมาลงทุนอาจถือเป็น “สินสมรส”

หมายความว่า
แม้หุ้นจะอยู่ในชื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
อีกฝ่ายอาจมีสิทธิเรียกร้องแบ่งครึ่งในส่วนที่เป็นสินสมรส

ตัวอย่าง

• สามีตั้งบริษัทหลังแต่งงาน

• ใช้เงินที่หามาระหว่างสมรสลงทุน

ภรรยาอาจมีสิทธิในมูลค่าหุ้นครึ่งหนึ่ง

4. ถ้าบริษัทตั้งก่อนแต่งงาน

หุ้นที่มีอยู่ก่อนสมรส
จะถือเป็น “สินส่วนตัว”

แต่กำไรหรือหุ้นที่เพิ่มขึ้นหลังสมรส อาจต้องพิจารณาเป็นรายกรณี

5. ถ้าไม่ได้จดทะเบียนสมรส

ในทางกฎหมาย
ถือว่าเป็น “หุ้นของใครของมัน”
ตามชื่อผู้ถือหุ้นในเอกสารบริษัท

อีกฝ่ายจะเรียกร้องได้ก็ต่อเมื่อพิสูจน์ได้ว่า มีการลงทุนร่วมจริง

6. เรื่องสิทธิบริหารบริษัท

• ผู้ถือหุ้นมากกว่า มีอำนาจควบคุมมากกว่า

• ดูข้อบังคับบริษัท และโครงสร้างกรรมการ

แม้แบ่งทรัพย์สินกันแล้ว อำนาจบริหารอาจยังไม่เท่ากัน

เมื่อคู่สามีภรรยาเลิกกัน บริษัทจะไม่ได้ “แบ่งครึ่งอัตโนมัติ” แต่ต้องดูว่าใครถือหุ้น และหุ้นนั้นเป็นสินสมรสหรือสินส่วนตัว หากจดทะเบียนสมรส หุ้นที่ได้มาระหว่างสมรสอาจต้องแบ่งตามกฎหมาย แต่ถ้าไม่ได้จดทะเบียนสมรส หุ้นจะเป็นของผู้ถือหุ้นตามชื่อในเอกสาร

ดังนั้น การทำข้อตกลงผู้ถือหุ้น (Shareholder Agreement) และการวางโครงสร้างบริษัทตั้งแต่ต้น จึงเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะเมื่อความสัมพันธ์เปลี่ยน ธุรกิจไม่ควรพังตามไปด้วย

Facebook-Management YouTube Facebook-Consultant Facebook-Recruitment