ใบเสร็จปลอม ใบกำกับภาษีปลอม บริษัทมีความผิดอะไรบ้าง?

การทำธุรกิจไม่ได้มีเพียงเรื่องยอดขายและกำไรเท่านั้น แต่การจัดการเอกสารทางบัญชีและภาษีก็เป็นเรื่องสำคัญที่ผู้ประกอบการไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะการใช้ ใบเสร็จรับเงินปลอม หรือใบกำกับภาษีปลอม เพื่อนำมาใช้เป็นหลักฐานประกอบการบันทึกค่าใช้จ่ายหรือขอเครดิตภาษีซื้อ แม้บางบริษัทอาจมองว่าเป็นเพียงการจัดทำเอกสารให้บัญชีครบถ้วน แต่ในทางกฎหมาย การใช้เอกสารปลอมอาจนำไปสู่ความผิดทั้งทางภาษี ทางอาญา และความเสียหายทางการเงินของบริษัทได้

1. ใบเสร็จปลอมและใบกำกับภาษีปลอมคืออะไร?

เอกสารทั้งสองประเภทมีหน้าที่แตกต่างกัน แต่หากมีการจัดทำหรือใช้ข้อมูลอันเป็นเท็จ ก็อาจก่อให้เกิดปัญหาทางกฎหมายได้

• ใบเสร็จรับเงินปลอม คือ เอกสารที่จัดทำขึ้นโดยแสดงข้อมูลการรับเงินหรือรายการซื้อขายที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง เช่น ไม่มีการซื้อสินค้าหรือบริการจริง แต่มีการออกใบเสร็จเพื่อใช้เป็นหลักฐานค่าใช้จ่าย

• ใบกำกับภาษีปลอม คือ ใบกำกับภาษีที่จัดทำขึ้นโดยไม่มีสิทธิออก หรือมีการปลอมแปลงเอกสาร รวมถึงการนำเอกสารที่มีข้อมูลเท็จมาใช้เพื่อประโยชน์ทางภาษี

ตัวอย่างที่พบได้ เช่น

• ซื้อใบกำกับภาษีจากบริษัทอื่นโดยไม่มีการซื้อขายจริง

• นำใบเสร็จปลอมมาเบิกค่าใช้จ่ายบริษัท

• แก้ไขยอดเงินในใบกำกับภาษีให้สูงกว่าความเป็นจริง

• นำใบกำกับภาษีของรายการที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริงมาขอเครดิตภาษีซื้อ

2. บริษัทอาจมีความผิดอะไรบ้าง?

1) ความผิดทางภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

หากบริษัทนำใบกำกับภาษีปลอมมาใช้เป็นภาษีซื้อเพื่อหักออกจากภาษีขาย หรือใช้ประกอบการขอคืนภาษี อาจต้องรับผิดดังนี้

• ถูกปฏิเสธภาษีซื้อ ทำให้ต้องชำระภาษีเพิ่มเติม

• ต้องเสียเบี้ยปรับตามมาตรา 89 แห่งประมวลรัษฎากร โดยกรณีใช้ใบกำกับภาษีปลอม มีเบี้ยปรับ 2 เท่าของจำนวนภาษีตามใบกำกับภาษี

• ต้องเสียเงินเพิ่มตามมาตรา 89/1 ในอัตรา 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องชำระ

2) ความผิดทางอาญา

หากมีเจตนานำใบกำกับภาษีปลอมหรือใบกำกับภาษีที่ออกโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายไปใช้ในการเครดิตภาษี อาจมีความผิดตามมาตรา 90/4 (7) แห่งประมวลรัษฎากร

โทษทางอาญา

• จำคุกตั้งแต่ 3 เดือนถึง 7 ปี

• ปรับตั้งแต่ 2,000–200,000 บาท

ทั้งนี้ ต้องพิจารณาพฤติการณ์และเจตนาของผู้กระทำเป็นรายกรณี

3) กรรมการบริษัทอาจต้องรับผิดด้วย

หลายคนอาจเข้าใจว่าหากพนักงานเป็นผู้จัดทำเอกสารปลอม บริษัทก็ต้องเป็นผู้รับผิดชอบเพียงฝ่ายเดียว แต่ในความเป็นจริง มาตรา 90/5 กำหนดให้กรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการ หรือผู้แทนของนิติบุคคลอาจต้องรับโทษด้วย หากการกระทำผิดของบริษัทเกิดขึ้นจากการสั่งการ การกระทำ หรือการละเว้นหน้าที่ของบุคคลดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม หากพิสูจน์ได้ว่าไม่มีส่วนรู้เห็นหรือไม่มีส่วนร่วมในการกระทำความผิด ก็อาจไม่ต้องรับโทษตามมาตรานี้

หากบริษัทนำใบเสร็จปลอมมาใช้บันทึกเป็นรายจ่าย ทั้งที่ไม่มีการซื้อสินค้าหรือบริการจริง รายจ่ายดังกล่าวอาจถูกกรมสรรพากรปฏิเสธในการคำนวณกำไรสุทธิ

ผลที่ตามมา ได้แก่

• ต้องปรับปรุงกำไรสุทธิทางภาษี

• อาจต้องชำระภาษีเงินได้นิติบุคคลเพิ่มเติม

• อาจมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมาย

• หากมีการแสดงรายการเท็จโดยเจตนา อาจมีความผิดเพิ่มเติมตามข้อเท็จจริงและบทกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

3. ตัวอย่างสถานการณ์ที่บริษัทควรระวัง

4. บริษัทควรป้องกันการทุจริตจากเอกสารบัญชีอย่างไร?

เพื่อป้องกันปัญหาการใช้เอกสารปลอม บริษัทควรวางระบบควบคุมภายในให้รัดกุม โดยมีแนวทางดังนี้

1. ตรวจสอบเอกสารก่อนบันทึกบัญชี

ตรวจสอบชื่อบริษัท เลขประจำตัวผู้เสียภาษี วันที่ รายละเอียดสินค้า และจำนวนเงินให้ตรงกับธุรกรรมจริง

2. ตรวจสอบผู้ขายหรือผู้ให้บริการ

ตรวจสอบว่าผู้ออกใบกำกับภาษีเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT และมีสิทธิออกใบกำกับภาษีหรือไม่

3. แยกหน้าที่ผู้อนุมัติและผู้จ่ายเงิน

ไม่ควรให้พนักงานคนเดียวรับผิดชอบตั้งแต่การจัดซื้อ การตรวจสอบเอกสาร ไปจนถึงการอนุมัติจ่ายเงิน

4. ตรวจสอบรายการเดินบัญชีธนาคาร

เปรียบเทียบรายการจ่ายเงินจริงกับใบเสร็จ ใบแจ้งหนี้ และเอกสารประกอบการจ่ายเงิน

5. ตรวจสอบบัญชีเป็นประจำ

ควรมีการตรวจสอบเอกสารและรายการบัญชีอย่างสม่ำเสมอ เพื่อค้นหาความผิดปกติก่อนที่จะเกิดความเสียหายจำนวนมาก

5. หากพบว่าใช้ใบกำกับภาษีปลอมไปแล้ว บริษัทควรทำอย่างไร?

หากตรวจพบว่าบริษัทเคยใช้ใบกำกับภาษีปลอม ไม่ควรเพิกเฉยหรือพยายามปกปิดข้อมูล แต่ควรดำเนินการดังนี้

1. ระงับการนำเอกสารที่สงสัยว่าเป็นเอกสารปลอมไปใช้เพิ่มเติม

2. รวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น ใบกำกับภาษี หลักฐานการโอนเงิน และสัญญาซื้อขาย

3. ตรวจสอบว่ามีธุรกรรมเกิดขึ้นจริงหรือไม่ และใครเป็นผู้จัดทำหรืออนุมัติเอกสาร

4. ให้ผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชีและภาษีตรวจสอบผลกระทบต่อแบบภาษีที่ยื่นไปแล้ว

5. พิจารณาดำเนินการแก้ไขรายการภาษีและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายตามข้อเท็จจริง

เอกสารบัญชีเพียงใบเดียว อาจสร้างความเสียหายให้บริษัทมากกว่าที่คิด

การใช้ใบเสร็จปลอมหรือใบกำกับภาษีปลอมไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย เพราะอาจส่งผลกระทบต่อบริษัททั้งด้านภาษี การเงิน และความรับผิดทางอาญา โดยเฉพาะกรณีที่มีเจตนานำเอกสารปลอมมาใช้เพื่อหลีกเลี่ยงภาษีหรือขอเครดิตภาษีโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ดังนั้น ผู้ประกอบการควรให้ความสำคัญกับระบบบัญชี การตรวจสอบเอกสาร และการควบคุมภายในอย่างจริงจัง เพราะการป้องกันตั้งแต่ต้นย่อมช่วยลดความเสี่ยงและความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

TMA พร้อมให้คำปรึกษาด้านบัญชี ภาษี และการจัดการเอกสารทางธุรกิจ เพื่อช่วยให้บริษัทดำเนินธุรกิจได้อย่างถูกต้อง

Facebook-Management YouTube Facebook-Consultant Facebook-Recruitment